Украінскія беспілотнікі трэці раз за тыдзень атакавалі дата-цэнтры «Яндекса». Адзін з апошніх удараў адбыўся ў ноч на нядзелю і прывёў да маштабнага збою ў працы сэрвісаў кампаніі. Наступствы аказаліся настолькі сур’ёзнымі, што закранулі карыстальнікаў «Яндекса» і ў Беларусі. CityDog.io расказвае, што здарылася.
Што адбылося?
У выніку ўдараў па дата-цэнтрах «Яндекса» ў расійскім горадзе Уладзіміры са строю выйшлі сэрвісы «Яндекс Go», «Яндекс Пэй», «Яндекс Дыск», «Яндекс Музыка», «Яндекс Ежа» і «Кінапошук». Гэта далёка не поўны спіс усіх платформ кампаніі, якія перасталі працаваць. Але пераважна менавіта гэтымі сэрвісамі карысталіся і беларусы.
Днём 11 кастрычніка кампанія падрыхтавала прэс-рэліз, у якім запэўніла, што «сэрвісы “Яндекса” паступова вяртаюцца да працы пасля збою». Пры аднаўленчых працах прыярытэт аддавалі платформам, якімі карыстаецца больш за ўсё людзей: сярод іх аказаліся «Аліса», анлайн-пошук, таксі і карты.
Праблемы не толькі з таксі: як абвал «Яндекса» адбіўся на беларусах?
У нядзелю Threads запоўніўся пастамі беларусаў, якія скардзіліся на праблемы з выклікам таксі. «Сусвет відавочна не хацеў, каб я апынуўся на працы ў нядзельную раніцу. Вы нам патрэбныя, вяртайцеся ў строй хутчэй», – звярнулася да беларускага аддзялення «Яндекса» Маргарыта.
У беларускі Вікі з-за збояў у дадатку спісаліся лішнія грошы. Дзяўчына расказала, што спрабавала выклікаць «Яндекс Таксі», але дадатак выдаваў збой. «Мы рабілі спробы, пакуль не плюнулі і не пайшлі на тралейбус. І роўна ў той момант, калі мы падыходзілі да прыпынку, да нашага дома ўрачыста з’язджаюцца тры машыны. У выніку: паехалі на адной, але аплацілі ўсе тры. І кіроўцаў шкада (яны ж не вінаватыя, што дадатак лёг!), і сябе шкада, і кашалёк плача», – паскардзілася Віка.
Тым часам Арцёма раззлавала, што сэрвіс «Яндекс Ежа» ўзяў плату за дастаўку, але паслугу так і не выканаў. «Вырашыў замовіць абед. Пра збоі дадаткаў навіны чытаў, але вырашыў зірнуць, як справы ў «Яндекс Ежы». Дадатак быў жывей за ўсіх жывых, адзінае, вісела паведамленне, што падтрымка часова не працуе. Ну добра, не асабліва яна і працавала. Раблю замову, аплачваю, і дадатак больш не працуе», – напісаў хлопец.
Некаторыя карыстальнікі, якія карысталіся «Яндекс Дыскам», страцілі доступ да сваіх файлаў. Кацярына піша, што функцыя запампоўкі файлаў з воблака знікла. «У мяне там фатаграфіі больш чым за 10 гадоў – цэлае жыццё ў здымках. І цяпер я нават не магу нармальна спампаваць свой архіў і захаваць яго ў іншым месцы», – расказала дзяўчына.
Беларуска Вольга дадала, што падзенне «Яндекса» закранула прыватных прадпрымальнікаў, якія супрацоўнічалі з кампаніяй. «Сотні тысяч звычайных таксістаў, кур’ераў, аператараў падтрымкі і іншых спецыялістаў, злучаных сэрвісам. Па ўсёй СНД. Гэта не перамога над манаполіяй, гэта цяжкі сацыяльны ўдар па самых звычайных людзях», – лічыць яна.
Уладзіслаў падтрымлівае гэты пункт гледжання. Беларус адзначае, што калі пасажыры і карыстальнікі і адшукаюць альтэрнатыву сэрвісам, то іпэшнікам давядзецца складана. «Хто яшчэ і тачкі ў лізінг узялі для працы ў таксі, вам цяжка будзе. Бо ніхто не кампенсуе вам прастой. З кур’ерамі тая ж гісторыя. Дзясяткі тысяч людзей у Беларусі раптоўна застаюцца без працы. Закранула нават тых, каго не датычылася», – выказаўся Уладзіслаў.
Ці стала падзенне «Яндекса» шанцам для беларускіх кампаній?
Некаторыя беларускія карыстальнікі паглядзелі на праблему з «Яндексам» пад іншым вуглом і выказалі здагадку, што айчынныя кампаніі могуць выкарыстаць калапс на сваю карысць. Пераважна гаворка ішла пра сэрвіс таксі ад А1, але таксама згадвалі лакальныя кампаніі кшталту 135.
«У вас сёння просты быў зорны шанц – у ключавога канкурэнта па таксі памірае інфраструктура. І тут бы самы час надзець супергеройскі плашч і выратаваць беларусаў у гэты няпросты час», – звярнуўся да А1 карыстальнік пад нікам c2u5hed.
Але, на думку беларуса, кампанія не скарысталася магчымасцю. Падчас калапсу дадатак працаваў з перабоямі – выклікаць аўто было складана.
«На жаль, наш сэрвіс выпрабаваў нагрузку і мог даваць кароткачасовыя збоі. Цяпер усё павінна адлюстроўвацца карэктна», – адрэагавалі на збой у А1.
Яшчэ адзін карыстальнік пад нікам belorusski.xoxol зрабіў выснову, што на рынку Беларусі «няма годнага гульца», які можа замяніць «Яндекс».
«A1 і 135 і блізка не знаходзяцца ў становішчы канкурэнта. Толькі WB робіць маленькія крокі ў гэтым напрамку, але і яны настолькі мізэрныя і смешныя, улічваючы маштаб кампаніі. І ў момант, калі ты можаш карыстацца сітуацыяй, ты застанешся на тым самым месцы, дзе і быў. Толькі пару дзён масла з ікоркай паеш, а потым назад да вытокаў», – напісаў ён.
Улетку беларусы ўжо сутыкаліся з падобнай праблемай
Украінскія вайскоўцы атакуюць беспілотнікамі не толькі дата-цэнтры «Яндекса». Улетку 2026 года ў некаторых расійскіх гарадах былі разбураны складскія комплексы маркетплэйсаў Wildberries і Ozon. Паводле ацэнак аналітыкаў, абедзве кампаніі кантралявалі каля паловы рынку анлайн-гандлю ў Беларусі.
У выніку беларускія карыстальнікі анлайн-крам сутыкнуліся з затрымкамі і скасаваннямі заказаў. Эксперты меркавалі, што перабоі з дастаўкай могуць прымусіць спажыўцоў вярнуцца да афлайн-купляў беларускіх тавараў. Пры гэтым адзначалася, што з-за атак і пажараў на складах маркетплэйсаў беларускія прадпрымальнікі панясуць фінансавыя страты.
Перадрук матэрыялаў CityDog.io магчымы толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі. Падрабязнасці тут.
